کاوش موضوع اتیسم
صفحه اصلی
اتیسم
طیف اتیسم (به انگلیسی: Autism Spectrum) که عموماً به آن اتیسم یا درخودماندگی میگویند، یک اختلال عصبی تکوینی با وجود مشکلات جدی در تعاملات اجتماعی، و ارتباطات کلامی و غیرکلامی و وجود رفتارهای تکراری و علایق محدود فرد است. واکنشهای غیرمعمول به محرک حسی و تأکید فرد بر حفظ ثبات و روالهایی خاص در زندگی نیز از نشانههای شایع این اختلال هستند. اتیسم بهطور رسمی در سازمان بهداشت جهانی و انجمن روانپزشکی آمریکا با عنوان اختلال طیف اتیسم (به انگلیسی: Autism Spectrum Disorder) و در خدمات ملی بهداشت انگلستان با عنوان وضعیت طیف اتیسم (به انگلیسی: Autism Spectrum Condition) شناخته میشود و از منظر حقوقی و پزشکی نوعی ناتوانی از گروه ناتوانیهای رشدی-عصبی تعریف شده است.
اتیسم، توسط بسیاری از منابع روانپزشکی به عنوان یک اختلال طیفی در نظر گرفته میشود. اختلال طیفی اختلالی است که میتواند از فردی به فرد دیگر متفاوت ظاهر شود و هر فرد ممکن است برخی از ویژگیهای مرتبط با آن، اما نه همه آنها را به درجات بسیار متفاوتی نشان دهد. به کسانی که ویژگیهای این طیف اختلالی را دارند اتیستیک گفته میشود. افراد اتیستیک مختلف، ممکن است ویژگیهای متفاوتی از خود نشان دهند و ویژگیهای این اختلال طیفگونه ممکن است در زمانهای مختلف به شکل متفاوتی در هر فرد ظاهر شود. تنوع زیادی در سطح حمایتی که افراد اتیستیک به آن نیاز دارند دیده میشود. برخی از افراد اتیستیک توانایی صحبت و گفتار را بهطور کلی ندارند، در حالی که برخی دیگر بهطور نسبی دارای توانایی گفتاری بدون نقض هستند.
طیف اتیسم از نظر تاریخی به زیرمجموعههایی تقسیم میشد، اما سؤالات مداومی در مورد اعتبار این تقسیمبندیها وجود دارد. با این حال، جدیدترین نسخههای راهنمای تشخیصی اصلی انگلیسی زبان، راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی. (DSM-5-TR، منتشر شده در سال ۲۰۲۲ میلادی) و طبقهبندی بینالمللی بیماریها (ICD-11، منتشر شده در سال ۲۰۲۱ میلادی) هر دو اختلال طیف اتیسم یا ASD را به عنوان یک اختلال منفرد فهرست میکنند.
درمورد مناسب بودن بهکارگیری اصطلاح پزشکی اختلال در وصف طیف اتیسم، اختلاف نظر وجود دارد و بسیاری از منابع ترجیح میدهند از اتیسم یا در بریتانیا از کلمه شرایط طیف اتیسم (به انگلیسی: Autism Spectrum Conditions (ASC)) به جای اختلال طیف اتیسم استفاده کنند. در حالی که روانپزشکی بهطور سنتی اتیسم را به عنوان یک اختلال عصبی-رشدی طبقهبندی میکند، برخی از فعالان حوزه اتیسم، اتیسم را گونهای از تنوع عصبی (به انگلیسی: Neurodiversity) و نوعی تنوع طبیعی در تفکر و تجربه انسان میدانند. بر اساس این دیدگاه، که توسط جنبش حقوق اتیسم ترویج شده است، لزوماً هیچ مشکل آسیبشناسانهای برای یک فرد اتیسمی وجود ندارد، اما این موضوع مانع از ناتوان خواندن بعضی از افراد اتیستیک و بهطور بالقوه به رسمیت شناختن داشتن نیازهای حمایتی بالا در این افراد نمیشود. این دیدگاه نسبتاً مثبت و کلینگر از اتیسم، منجر به درجاتی از تنش و اختلاف بین افراد بزرگسال اتیستیک، حامیان و موسسات خیریه فعال در این حوزه شده است.
دانشمندان هنوز در حال تلاش برای تعیین علل شکلگیری اتیسم و نظریات گوناگونی در مورد علل شکلگیری اتیسم ارائه شده است. اعتقاد بر این است که ابتلا به اتیسم بسیار مرتبط با وراثت و ژنتیکی است اما ژنهای زیادی در اتیسم دخیل هستند و عوامل محیطی نیز ممکن است در مبتلا شدن به اتیسم دخیل باشند. این اختلال احتمالاً در پسران شایعتر از دختران است، گرچه در این مورد اختلاف نظر وجود دارد. وضعیت اقتصادی، اجتماعی، سبک زندگی و سطح تحصیلات والدین نقشی در بروز اتیسم ندارد. این اختلال بر رشد طبیعی مغز در حیطهٔ تعاملات اجتماعی و مهارتهای ارتباطی تأثیر میگذارد (در مسیر شناخت به حواس، برای رمزگذاری و طبقهبندی اطلاعات در حافظه احتمالاً تسلط قوی یکی از حواس باعث تضعیف سایر حواس در انجام طبقهبندی اطلاعات دریافتی میشود). کودکان و بزرگسالان مبتلا به اتیسم، در ارتباطات کلامی و غیرکلامی، تعاملات اجتماعی و فعالیتهای مربوط به بازی، مشکل دارند. این اختلال، ارتباط با دیگران و دنیای خارج را برای آنان دشوار میسازد. در بعضی موارد، رفتارهای خود آزار دهنده و پرخاشگری نیز دیده میشود. در این افراد، حرکات تکراری (دست زدن، پریدن) و پاسخهای غیرمعمول به افراد، دلبستگی به اشیاء یا مقاومت در مقابل تغییر نیز دیده میشود. ممکن است در حواس پنجگانه (بینایی، شنوایی، بساوایی، بویایی و چشایی) نیز حساسیتهای غیرمعمول دیده شود. هستهٔ مرکزی اختلال در اتیسم، اختلال در ارتباط است.
مشخص نیست که چرا اتیسم معمولاً با اختلال کمتوجّهی - بیشفعالی (ADHD)، ناتوانیهای ذهنی، صرع و طیف وسیعی از شرایط دیگر همراه است. در مورد اینکه آیا انواع فرعی و معناداری از اتیسم وجود دارند و اینکه چه چیزی را باید به عنوان بخشی از طیف اتیسم گنجاند، و همچنین اهمیت صفات «اتیسم مانند» در جمعیت افراد عادی، اختلاف نظرهای مداوم وجود دارد. در ایالات متحده، ترکیبی از معیارهای تشخیصی که جمعیت گستردهتری را در این طیف قرار میهد و افزایش آگاهی از اتیسم منجر به روند افزایشی و پیوستهای از تخمین و تصور اشتباه شیوع اتیسم و همهگیری اتیسم شده است و این تصور اشتباه سبب شده که عموم مردم ایالات متحده تصور کنند که عامل «شیوع اتیسم» در میان مردم واکسنها هستند.
اگرچه هیچ درمانی برای اتیسم وجود ندارد، اما مداخلات رفتاری زودهنگام میتواند به کودکان مبتلا به تأخیر در گفتار کمک کند تا مهارتهای خودمراقبتی، اجتماعی و زبانی خاصی را کسب کنند. با این حال، زندگی مستقل و بهره هوشی بالا در افرادی که نیازهای حمایتی بالاتری دارند بعید است، بنابراین مداخله برای این افراد مستلزم یافتن و یادگیری و تعمیم شیوههای ارتباطی جایگزین در جامعه و فرد است. تجویز داروهای ضدروانپریشی همچون ریسپریدون و آریپیپرازول و تأثیر آنان برای کاهش صفات تحریک و حس آزار در افراد اتیستیک به خوبی در منابع علمی تثبیت شدهاند.
روز آگاهی جهانی اتیسم روز دوم آوریل هر سال است که سازمانهای فردی اتیسم را در سراسر جهان دور هم میآورد تا به اموری مانند تحقیق، تشخیص، درمان و پذیرش عمومی افراد مبتلا به این اختلال رشد کمک کند.... بیشتر در ویکی پدیا